EQUUS POLONUS
Fragment Rolki sztokholmskiej (1605
r.), zbiory Zamku Królewskiego w Warszawie
W obyczajowości Polski nowożytnej pojęcia Equus Polonus (koń polski w rozumieniu zjawiska
kulturowego) i Eques Polonus (jeździec polski), dobrze opisują zjawisko kulturowe, w ramach którego
jeździec i jego wierzchowiec stanowili nie tyle parę, co jedność. Wiadomo przecież, że konie
funkcjonowały w polskiej tradycji rycerskiej, a później szlacheckiej aż do rozbiorów, a nawet
jeszcze w XIX wieku, kiedy na ziemiach polskich tworzona była nowoczesna hodowla koni rasowych.
Wizerunki koni znalazły swoje miejsce wśród godeł herbowych polskiej szlachty. Konie weszły do
obyczajowości ogólnonarodowej wraz z bogatym, dziś już częściowo zapomnianym językiem hipologicznej
kultury. To bogactwo polskiego języka dotyczącego koni i silne przywiązanie do rodzimej tradycji
widać na przykładzie określenia małego konia zwanego w Polsce do dziś „kucykiem" podczas gdy cały
świat przyjął z języka angielskiego nazwę „pony". Ogromna ilość poważnych, żartobliwych i często
dosadnych przysłów związanych z końmi oddaje skalę przywiązania i więzi jaka łączyła naszych
przodków z końmi. Koń w dawnej Polsce to nie tylko zwierzę wykorzystywane w walce lecz także
pełnoprawny, otoczony miłością i szacunkiem, członek społeczeństwa. W ówczesnej Polsce Equus Polonus to
synonim wspaniałego konia, który przetrwał jako kulturowe dziedzictwo epoki dawnej
Rzeczpospolitej.