ARTYKUŁY

Łącznie zgody na krycie uzyskało w tym roku 28 ogierów spełniających kryteria Pure Polish. Nie jest to dużo, ale przyznać trzeba, że reprezentowanych jest wszystkie 7 rodów objętych tą klasyfikacją, ale raczej w hodowli prywatnej niż państwowej. Mój postulat, zaprezentowany na konferencji w KOWRze w roku 2022, aby ogiery z ginących rodów pozostające w rękach prywatnych wydzierżawić celem pobrania ich nasienia do „banku”, nie został dotychczas zrealizowany mimo obietnic. A czas nagli, gdyż 6 spośród tych ogierów przekroczyło już 20 lat! Nawiasem mówiąc – podobno taki bank nasienia w Polsce istnieje, ale nie została podana do wiadomości publicznej lista ogierów, których nasienie miałoby tam być zdeponowane ani warunki, na jakich hodowcy mogliby z niego skorzystać.

Licznie reprezentowany jest ród Kuhailan Haifi or.ar., zarówno w hodowli prywatnej, jak w państwowej. Co ciekawe, prawie wszystkie (z wyjątkiem jednego) ogiery z tego rodu należą do linii wywodzącej się od Witraża, w większości przez Baska i Monogramma. Dopuszczono natomiast do prawie całkowitego zaniku odgałęzienia idącego od Wielkiego Szlema (poprzez Czorta i El Paso). Czyżby komuś zależało, abyśmy nie mieli naszych rodzimych linii wyścigowych? Chlubnym wyjątkiem jest ogier Perfect Blue gn. 2019 (Deuron – Perederjka), własność Kariny Prysak – wnuk Europejczyka (nie pobitego na polskim torze i Czempiona Polski), bardzo wszechstronny użytkowo, osiągający dobre wyniki zarówno w konkurencjach „Pleasure” pod siodłem, jak w ujeżdżeniu i rajdach długodystansowych.

 

Wbrew obawom o przyszłość rodu Krzyżyka or.ar., spowodowanym wciąż żywymi uprzedzeniami co do rzekomo trudnego charakteru jego reprezentantów, ród ten ma wielu wielbicieli szczególnie w hodowli prywatnej. Od razu trzeba wyjaśnić, skąd się wziął ten mit, na którego powstanie nie miał wcale wpływu założyciel rodu, og. Krzyżyk or.ar. imp. 1876 do Jarczowiec – negatywnie zasłużył się tu og. Banat gn. 1967 (El Azrak – Bandola), który odziedziczył wybujały temperament, często przekazywany na potomstwo, po dziadku ze strony matki, og. Witraż gn. 1938. Swoje perypetie z nim barwnie opisywał Roman Pankiewicz – ale Witraż nie był przecież „Krzyżykiem”, reprezentował ród Kuhailan Haifi or.ar., a więc Krzyżyk zyskał ten „czarny PR” zupełnie niewinnie! Także w hodowli państwowej ród Krzyżyka ma kontynuatora dzięki og. Forman sk.gn 2011 (Wachlarz – Formia), hod. SK Michałów, obdarzonego atrakcyjną maścią i efektownym ruchem. Dolew świeżej krwi zapewnia jego syn Złoty Owoc c.gn. 2020 (od Złota Olza), mający na koncie także sukcesy pokazowe. Pozytywnym objawem jest użycie go w tym roku w SK Janów Podlaski.

„Ledwo dyszy” ród Koheilan Adjuze or.ar., którego reprezentant jest w hodowli prywatnej tylko jeden – og. Kalanthi k. 2017 (Prestish – Kobra). Zasługuje na zainteresowanie ze względu na swoją atrakcyjną maść karą, która w hodowli arabów jest trudna do utrwalenia, ale posiada całkiem liczny krąg amatorów. Jeszcze klika lat temu w hodowli prywatnej był czynny jego ojciec Prestish k. 2008 (El Vis – Patrycja), po którym mam kl. Mercy s. 2020 (od Mefretiti) – niestety, nie odziedziczyła tej maści.

Rody Kuhailan Afas or.ar. i Bairactar or.ar. są również reprezentowane tylko w hodowli prywatnej, a więc ich przyszłość jest niepewna – widać tu, że hodowla państwowa nie spełnia swojej „przyrodzonej” funkcji banku genów. Rody, których egzystencja opiera się na (odpowiednio) 3 i 2 przedstawicielach, są w każdej chwili zagrożone różnego rodzaju fluktuacjami. Ochronić by je mogło jedynie zamrożenie nasienia i zabezpieczenie go w banku, bo ogier w jednym roku może być używany, a w następnym już nie i nie musi być tego przyczyną śmierć czy inny nieszczęśliwy wypadek. Ryzyko tym większe, że dwóch spośród trzech ogierów z rodu Kuhailan Afas przekroczyło już dwudziestkę. Wśród nich ciekawy jest Gawor 2006 (Fawor – Gloria-Zen), hod. i wł. Marek Jacek Tul – „pogrobowiec” Fawora (Czempiona Świata Ogierów Młodszych 1983), od jednej z michałowskich bliźniaczek. To rzadki przypadek u koni, żeby obydwie bliźniaczki urodziły się nie tylko żywe, ale i zdolne do rozrodu! Gawor duży nie urósł, ale ma wspaniały charakter i przydatność wierzchową, szczególnie w zakresie rajdów długodystansowych, co przekazuje na potomstwo. W użytkowanie hodowlane wchodzą także młode ogiery z tego rodu, co daje nadzieję na jego kontynuację. Takim przykładem jest atrakcyjnie umaszczony, kary, drobny i suchy Foset 2021 (Oset – Fraszynka), hodowli i własności Danuty Jaskółki-Grylewicz.

W obrębie rodu Bairactara typowo arabską wytrwałością cechuje się Pentagram gn. 1999 (Druid – Pętla), najstarszy spośród oferowanych ogierów Pure Polish, mimo wieku zachowujący wspaniałą kondycję. Jego ojciec, niepobity na torze, dzierży aktualny do dziś rekord wysokości współczynnika powodzenia w historii polskich wyścigów – 20,60! On sam był szósty w swoim roczniku urodzenia, ze współczynnikiem powodzenia 3,43. Obecnie w posiadaniu Grzegorza Miklaszewskiego, przez okrągły rok uczestniczy w rajdach po Puszczy Augustowskiej odbywanych na samych arabach – specjalność ośrodka „Ostoja” – i cieszy się wielką popularnością wśród jeźdźców ze względu na charakter. To samo potwierdzają właściciele jego potomstwa – miłośnicy dzielnych arabów chętnie nim kryją, a ma przychówki i od klaczy innych ras, którym przekazuje dzielność, wytrwałość i łatwość użytkowania. Jest przy tym półbratem takich czempionów pokazowych, jak Pogrom 2009(po QR Marc) i Prado 2005 (po Ekstern).

Ród Ibrahima wciąż znajduje się na krawędzi wygaśnięcia. Senior rodu, ostatni żyjący syn Eukaliptusa w Polsce, Alwaro 2000 (od Algora), mimo wspaniałego rodowodu, niezłej kariery wyścigowej (Wp=1,83) i tytułu Czempiona I Jesiennego Pokazu w Janowie, był słabo wykorzystany w hodowli państwowej. W ostatnich latach był już w zupełnej odstawce i dlatego zdecydowałam się go wykupić. W zeszłym roku zgłoszony był przez właściciela jego jedyny syn czynny w hodowli – Zigur s.2014 (od Zira), użytkowany w sporcie – przez dwa lata startował w zawodach w Michałowie. Może właściciel zdecydował się poprzestać na użytkowaniu go pod siodłem? 

W sezonie 2023 i 2024 w Białce użyto  z powodzeniem ogiera Wiedźmin jako  wnuka Eukaliptusa i dał tam obiecujące potomstwo, szczególnie ogierki dają nadzieję na kontynuację rodu.  Wiedźmin poprzez linię żeńską wnosi do rodu Ibrahima or.ar. modną obecnie maść karą, którą przenosi na potomstwo. Wiedźmin jest również używany z powodzeniem w hodowli półkrwi.

W sezonach 2024 i 2025 krył w Janowie wyciągnięty z „zamrażarki” Salar s.2000 (Ecaho - Saba). W tym roku nie ma go już w ofercie. Ciekawe, dlaczego? Na szczęście zdecydowano się włączyć do hodowli innego syna Ecaho (większość jego przychówka z „zachomikowanych” dawek mrożonego nasienie sprzedano na przetargach jako roczniaki lub dwulatki). Papavero s. 2021 (od Piola) jest ogierem rosłym, o pięknej głowie i łuku szyi. Może to jest jakieś światełko w tunelu?

Ciekawe, że żaden prywatny hodowca nie zgłosił ogiera z rodu Ilderima or.ar. Natomiast w stadninie janowskiej od lat filarami tego rodu są urodziwe i dzielne Alert s. 2005 (Piaff – Andaluzja) i Palatino s. 2006 (Pesal – Palmeta). Oba już w klasie ogierów młodszych kolekcjonowały swoje pierwsze tytuły pokazowe, Alert wykazał wybitny talent do konkurencji ujeżdżenia, zaś Palatino biegał na torze dużo powyżej średniej (Wp 2,23, XV w roczniku urodzenia). Oba są bardzo wartościowymi reproduktorami, ale przekroczyły już „magiczną dwudziestkę”, więc pora pomyśleć o młodych kontynuatorach rodu…

W grupie „Inne” zamieszczone zostały ogiery z rodów nieobjętych polskim programem hodowlanym, przeważnie indywidualnie sprowadzone przez hodowców koni wyścigowych. Nie jestem zwolenniczką takich krzyżówek i z łezką wspominam czasy, kiedy na polskich torach ścigały się tylko konie z polskim rodowodem, ale cóż – prywatny hodowca ma prawo inwestować swoje pieniądze, jak uważa za stosowne. Gdyby tak jeszcze państwowa hodowla wywiązywała się rzetelnie ze swoich zadań jako banku polskich genów!