OPINIE

Poczynając od lat 90-tych XX wieku, kiedy konie arabskie stopniowo  przestawały być „ekskluzywnym materiałem eksportowym szczelnie odizolowanym od społeczeństwa” – wiosenne i jesienne przeglądy hodowlane w stadninach państwowych coraz bardziej otwierały się dla rosnącej rzeszy prywatnych hodowców tej rasy. Szczególnie dla początkujących stanowiły one cenne doświadczenie – dawały możliwość obejrzenia potomstwa po poszczególnych ogierach od różnych matek, porównania ich, co ułatwiało podjęcie decyzji „Czym kryć?” Zwłaszcza jeśli hodowca posiadał klacze spokrewnione z matkami stadnymi w Janowie Podlaskim, Białce czy Michałowie – mógł na własne oczy zobaczyć i ocenić efekt połączenia z podobnym materiałem genetycznym. Wprawdzie przeglądy wiosenne odbywały się pod koniec sezonu rozpłodowego, bo w maju, ale hodowcy mieli jeszcze szanse dokonania jakiejś korekty albo planów na dalszą przyszłość. Taki stan utrzymywał się przez lata – i komu to przeszkadzało?

Jest Pani lekarzem weterynarii z zawodu oraz jedną z najważniejszych osób w Państwie. Te dwa obiektywne fakty każą mniemać, iż jest Pani człowiekiem wrażliwym na los zwierząt. Co więcej, zajmowana wysoka pozycja w Państwie pozwala Pani na wykorzystanie posiadanych wpływów w interesie tych zwierząt. Śledząc poczynania Pani Marszałek na niwie publicznej jasno widać, że szczególnie leżą Pani na sercu polskie konie arabskie, niezależnie od ich przynależności partyjnej. Już w latach 2016-2023, jako posłanka Platformy Obywatelskiej, wielokrotnie stawała Pani w obronie dobrostanu koni arabskich ze stadniny w Janowie Podlaskim, wskazując na konkretne, Pani zdaniem, zaniedbania skutkujące złą kondycją zdrowotną i zootechniczną hodowanych tam zwierząt. Największy rozgłos zyskała Pani wizyta poselska w Janowie Podlaskim z kwietnia 2020 roku, demaskująca jakoby skrajne zaniedbania w opiece nad janowskimi końmi. Jestem przekonana, iż wszystkim Pani działaniom towarzyszyła szczera troska o dobrostan zwierząt utrzymywanych w SK Janów  Podlaski, nie zaś chęć posłużenia się tymi końmi jako amunicją polityczną. Jednocześnie konsekwentnie prezentowała Pani pogląd, iż jedynym panaceum na owe bolączki będzie przywrócenie na utracone w 2016 stanowiska Jerzego Białoboka, Anny Stojanowskiej oraz Marka Treli.

W miniony weekend po raz kolejny można się było przekonać, iż pani Agnieszka Bojanowska regularnie odwiedza niniejszy portal. To cieszy. Co więcej, pani Bojanowska tropi błędy i wypaczenia w publikowanych przeze mnie tekstach, działając zapewne z nieznanych mi, acz jedynie szlachetnych pobudek. Otóż na profilu Aliny z fejsbuka pani Bojanowska wzięła na widelec moje dwa teksty: „Na saksy do Scottsdale” oraz „Smutny los ogierka Comoros”. Chodziło o to, by obalić szerzone tam rzekome kłamstwa. Cel szczytny, lecz coś nie wyszło. Moja recenzentka pominęła milczeniem kwestie konfliktu interesów związanego z działalnością w PSK Anny Stojanowskiej oraz odmowę udzielenia przez prezesa SK Janów Podlaski Sp. z o.o. informacji publicznej. Zaiste, tematy niewygodne należy pomijać.  Zostałam jedynie poinstruowana by cieszyć się z faktu, iż pani prezes zyskuje coraz większe uznanie sędziów międzynarodowych i hodowców, co owocuje zaproszeniami na coraz bardziej prestiżowe (i coraz bardziej lukratywne) pokazy. Przy okazji, wkrótce pani prezes wyruszy do stolicy Omanu by sędziować dobrze płatny pokaz GCAT. W kwestii Comorosa, pani recenzentka jedynie potwierdziła moje tezy. Kariera niezwyciężonego czempiona ogierków rocznych, została nagle przerwana z nieznanych przyczyn, a po bezowocnym badaniu Comorosa w klinice weterynaryjnej ogierek został przeniesiony do stajni na Pożarach. Pytałam: dlaczego? Otóż tego nie wie również pani Bojanowska. Jakoby uznano, że dla rozwoju Comorosa najlepsze będzie wycofanie go z treningu pokazowego i dołączenie do stada rówieśników. Koń by się uśmiał! Po raz kolejny pytam więc: jaka jednostka chorobowa zdecydowała o wycofaniu Comorosa z treningu pokazowego? Podsumowując wypowiedź Agnieszki Bojanowskiej: wiele słów,  z których niewiele wynika.

Uwarunkowania kształtujące obecną sytuację w państwowej hodowli koni arabskich doskonale ilustrują następujące wypowiedzi dwóch prominentnych polityków, stojących po przeciwnej stronie barykady.  Wypowiedzi te stanowią klucz do zrozumienia istoty omawianego problemu. Pierwszy cytat pochodzi z niezwykle rzetelnie opracowanej broszury autorstwa Krzysztofa Jurgiela zatytułowanej „Dlaczego w stadninach koni arabskich była potrzebna dobra zmiana”. Jak stwierdza Krzystof Jurgiel, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w latach 2015-2018, „Najogólniej rzecz ujmując, pokrzywdzone rzekomo osoby odczuwają po dziś dzień dyskomfort z powodu utraconych korzyści finansowych”.  Rzecz jasna, mowa tutaj o Wielkiej Trójcy. Z kolei premier Donald Tusk oświadczył w dniu 20.12.2023 r. na konferencji prasowej w Sejmie, iż koalicja będzie przestrzegać prawa, „ale tak jak my je rozumiemy”.  Koniunkcja tych dwóch stwierdzeń zaowocowała logiczną konkluzją. Otóż nowa władza postanowiła przywrócić Wielkiej Trójcy utracone korzyści finansowe oraz wynikający z tego komfort osobisty, nawet kosztem naginania prawa by osiągnąć ten cel.

Natalia Dobryszycka – autorka artykułu „Rekordowa strata w 2024r.” zamieszczonego na portalu „Business Insider” podjęła kolejną próbę przekonania internautów, że SK Janów Podlaski pod „nowym – starym” zarządem jest już na dobrej drodze do odzyskania dawnej świetności. Starała się przy tym zachować pozory obiektywizmu, przytaczając także poglądy drugiej strony sporu, przedstawiając je jednak w tendencyjnym świetle.

Weronika Sosnowska rozpoczęła rok 2026 z impetem. Jak wiadomo,  z dniem 31.12.2025 r. pani zootechnik została mianowana pełnoprawnym prezesem Stadniny Koni Janów Podlaski Sp. z o.o. Uznano bowiem, iż sprawując od 01.04.2025 r. funkcję p.o. Prezesa SK Janów Podlaski, Weronika Sosnowska wypełniła warunek formalny dla osób aspirujących do stanowiska prezesa strategicznej Spółki Skarbu Państwa, czyli zdobyła niezbędne doświadczenie zarządcze. Niby tylko 9 miesięcy „doświadczenia”, ale to zawsze coś. W zdobywaniu tego doświadczenia „pomagał” Weronice Sosnowskiej Marek Trela, pobierający sowite honorarium z funduszy stadniny za wypełnianie roli doradcy pani p.o. prezes ds. hodowli koni. Zadziwia skądinąd, iż osobie mającej doświadczenie w pełnieniu funkcji głównego hodowcy w SK Michałów oraz SK Janów Podlaski potrzebny był  doradca ds. hodowli koni. Lecz współpracę z Markiem Trelą  pani p.o. prezes ceniła zapewne  ze względu na otrzymywane z jego strony dodatkowe „wsparcie” zarządcze.  Weronika Sosnowska wypowiedziała się na ten temat dla portalu Business Insider (wyd.01.04.2025) oświadczając, iż: „takie wieloletnie doświadczenie i wiedza są cenne, szczególnie gdy stadnina boryka się z trudną sytuacją finansową”. Jak potwierdzał w licznych wywiadach  sam Marek Trela, udzielał on również swojej pryncypałce rad z zakresu zarządzania, zaś w szczególności rad dotyczących „omijania pułapek decyzyjnych”.  Rzeczywiście, w tej mierze Marek Trela był zawsze mistrzem. Co więcej, jego czeladniczka pojęła w mig, o co w tym wszystkim chodzi. Zatem, jak można mniemać, Weronika Sosnowska posiadła już pełne doświadczenie pozwalające jej na samodzielne zarządzanie stadniną jako prezes SK Janów Podlaski Sp. z o.o. Jak rozumiem, w tej sytuacji Marek Trela wypełnił już swoją funkcję, a tym samym ustała konieczność obciążania funduszu płac stadniny kosztem honorariów za jego działalność doradczą na rzecz pani prezes. To bardzo ważne, zważywszy na trudną sytuację stadniny. Zapewne najlepiej rozumie to były prezes Marek Trela, więc wszelką „pomoc” dla stadniny będzie odtąd świadczyć pro bono publico. Z miłości do janowskich koni.

To liczby, które, zestawione w tabele, ilustrują udziały ogierów, klaczy i źrebiąt z obustronnie polskim rodowodem w stadach podstawowych stadnin w gestii KOWR w Polsce, po zakończonym sezonie 2025 (tab.1.). Wymowa tych liczb jest przerażająca, szczególnie kiedy zestawi się je z odpowiednimi wynikami sprzed 15 lat (tab. 2.).