NOWOŚCI

2026-04-22

Wspomnienie o Marku Piotrowskim - (1916-1972)

Marek Piotrowski (1916-1972) Naczelnik Wydziału Hodowli Koni w Zjednoczeniu Hodowli Zwierząt Zarodowych w latach 1957-1972, fot.archiwum

Hanna Sztuka

Pełniąc przez 15 lat (1957-1972) funkcję Naczelnika Wydziału Hodowli Koni w Zjednoczeniu Hodowli Zwierząt Zarodowych, Marek Piotrowski pozostał w pamięci współczesnych jako wybitny znawca koni i hodowli. Należy do grona wybitnych postaci powojennej polskiej hodowli państwowej jak; Stanisław Schuch, Witold Pruski, Adam Sosnowski czy Izabella Pawelec-Zawadzka, którzy kierowali hodowlą państwową doprowadzając ją do najwyższego światowego poziomu.

Znana i ceniona była jego znajomość hodowli terenowej wzbogacona dużym doświadczeniem i wiedzą, głównie w hodowli koni pełnej krwi angielskiej. Wyjazdy do Anglii zaowocowały zakupami doskonałych reproduktorów pełnej krwi i przyczyniły się do podniesienia poziomu tej hodowli w Polsce. Jego ostatnią podróżą służbową, tuż przed nagłą, przedwczesną śmiercią był wyjazd do Egiptu w sprawie ewentualnego zakupu reproduktorów dla stadnin arabskich. Pod jego kierownictwem dla polskiej hodowli koni czystej krwi arabskiej sprowadzono z ZSRR do Polski, ogiera Nabor a następnie Negatiw dzięki czemu ród ogiera Ibrahim or.ar. i krew jego syna Skowronka wróciły do Polski. W roku 1970 Marek Piotrowski należał do grupy osób, która przygotowała i przeprowadziła pierwszą aukcję koni czystej krwi arabskiej w Janowie Podlaskim.

Urodzony w roku 1916 Marek Piotrowski związany był z koniem przez całe swoje życie. Służbę wojskową odbywał w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. W kampanii wrześniowej w 1939 roku, służył konno jako kapral podchorąży 11 Pułku Ułanów Legionowych i zakończył ją po bitwie pod Kłuszynem. W konspiracji Armia Krajowa odtworzyła dwa szwadrony piesze tego pułku, z których warszawski brał udział w Powstaniu. W 1939 Markowi Piotrowskiemu szczęśliwie udało się uniknąć niewoli i przez cały okres okupacji pracował w Wydziale Hodowli Warszawskiej Izby Rolniczej. Dzięki temu zdobył spore doświadczenie w pracy terenowej. Praca w terenie pomogła mu również w dzialalności konspiracyjnej i ostatecznie w sierpniu 1944 brał udział w Powstaniu Warszawskim wraz ze swoim szwadronem 11 Pułku Legionów.

Po przejściu frontu, w 1945 roku zostaje zatrudniony w przez Centralny Zarząd Chowu Koni na stanowisku zastępcy dyrektora w państwowym Stadzie Ogierów w Sierakowie. (...) W tym okresie organizowania polskiej hodowli daje się poznać jako doskonały organizator, człowiek dużej pracy posiadający wyjątkowe oko przy ocenie konia, jako dobry kolega i wzorowy obywatel” (A.Krzyształowicz).

Zapewne ta ostatnia zaleta pozwoliła Markowi Piotrowskiemu zdobyć zaufanie ówczesnych władz i dzięki temu mógł piąć się po kolejnych szczeblach kariery w państwowej hodowli koni. Już w 1947 roku Marek Piotrowski objął stanowisko dyrektora nowo powstałego Państwowego Stada Ogierów w Książu, gdzie pracował do 1950 roku. Jego praca w organizacji Książa została oceniona na tyle wysoko, że został powołany na stanowisko inspektora w Centralnym Zarządzie Hodowli Koni. W roku 1956 Marek Piotrowski został naczelnikiem Wydziału Hodowli Koni w Centralnym Zarządzie Hodowli Zwierząt Zarodowych a po jego reorganizacji w Zjednoczeniu Hodowli Zwierząt Zarodowych. Stanowisko to piastował do swojej przedwczesnej śmierci w roku 1972.

Pełniąc przez 15 lat funkcję Naczelnika Wydziału Hodowli Koni, Marek Piotrowski pozostał w pamięci współczesnych jako wybitny znawca koni i hodowli. (...) Selekcję przeprowadzali inspektorzy, czyli hodowcy zatrudnieni w Zjednoczeniu Hodowli Zwierząt Zarodowych. Myśmy nie mieli wiele do gadania. A oni byli bardzo różni. Z niektórymi, tymi sprzed wojny, ludźmi o ogromnym doświadczeniu, jak Juliusz Kłoczowski czy Marek Piotrowski, rozmawialiśmy. Inni zaś przyjeżdżali, brakowali i jechali sobie” (Roman Pankiewicz hodowca w PSK Albigowa).

Państwowa Stadnina Koni Janów Podlaski, lata 60. XX wieku

stoją od lewej: Michał Maciejewski, Kazimierz Guziuk, Bolesław Orłoś, Grzegorz Konarski

siedzą od lewej; Ignacy Jaworowski, Marek Piotrowski, Zdzisław Hroboni, Jerzy Chachuła, Andrzej Krzyształowicz , fot.archiwum

Znana i ceniona była jego znajomość hodowli terenowej wzbogacona dużym doświadczeniem i wiedzą, głównie w hodowli koni pełnej krwi angielskiej. Wyjazdy do Anglii zaowocowały zakupami doskonałych reproduktorów pełnej krwi i przyczyniły się do podniesienia poziomu tej hodowli w Polsce. Jego ostatnią podróżą służbową tuż przed nagłą, przedwczesną śmiercią był rekonesansowy wyjazd do Egiptu w sprawie ewentualnego zakupu reproduktorów. Pod jego kierownictwem dla polskiej hodowli koni czystej krwi arabskiej sprowadzono z ZSRR do Polski, ogiera Nabor a następnie Negatiw dzięki czemu ród ogiera Ibrahim or.ar. i krew jego syna Skowronka wróciły do Polski.

W roku 1970 Marek Piotrowski należał do grupy osób, która przygotowała i przeprowadziła pierwszą aukcję koni czystej krwi arabskiej w Janowie Podlaskim.

Marek Piotrowski jest autorem ciekawego opracowania poświęconego ogierom Ronceval ( xo, ur.1956 w PSK Pruchna) oraz Cirrus (wlkp, ur.1956, PSK Kadyny.

Od lat 60. XX wieku był również członkiem władz Polskiego Związku Jeździeckiego i aktywnym działaczem sportowym.

Materiały:

“Wspomnienie o naczelniku Marku Piotrowskim”, Andrzej Krzyształowicz, Koń Polski 1972, nr 3(27)

“Nie ma przepisu na hodowlę”, Monika Luft 2010, polskiearaby.com

“Pierwsza aukcja koni czystej krwi arabskiej” , Marek Piotrowski , Koń Polski 1970, nr 3

Hanna Sztuka swoją przygodę z końmi rozpoczęła jako zawodnik WKKW, a następnie instruktor i trener PZJ m.in. w tej dyscyplinie sportu. Jako trener w CHKJ "Halicz" uczestniczyła w projekcie Akademii Rolniczej w Lublinie, kierowanym przez prof. Ewalda Sasimowskiego nadzorując przygotowanie kuców felińskich do próby dzielności.

Hanna Sztuka to hodowca koni arabskich z wieloletnim doświadczeniem. Kierowała hodowlą w stadninie Tarus Arabians a następnie Agricola Farm, gdzie urodził się zwycięzca Derby ogier Eliat oraz znane klacze Bajaderka czy Valeriana. W latach 2016-2018 była głównym hodowcą w Stadninie Koni Michałów a w latach 2021-2024 kierowala Stadniną Koni Białka.

Jej zasługą jest wyhodowanie w Michałowie takich koni jak Ferrum (czempion Polski, złoty medalista Czempionatu Europy), EL Esmera (Czempionka Polski& Best in Show, złota medalistka Czempionatu Europy, Narodowa czempionka UAE 2024, brązowa medalistka GCAT Ajman 2025, złota medalistka Sharjah International Festival 2025), Elmedida (brązowa medalistka Czempionatu Europy), El Madera (czempionka Europy klaczy starszych), Florissima i Elgarolia, które zdobyły złote medale w Pokazie Narodowym. A także ogiera Ptolemeusz srebrnego medalisty Czempionatu Europy i klaczy Emarella Narodowej Czempionki Kataru oraz brązowej medalistki GCAT w katarze 2024. Hanna Sztuka obecnie jest aktywnym członkiem PZHKA oraz sekretarzem Towarzystwa Hodowli Polskiego Konia arabskiego a także autorką licznych publikacji na temat historii i hodowli koni czystej krwi arabskiej.

POWRÓT